Veli Elmaz Kapo (Kapaj)

Gjyshi

9 gennaio 2014 alle ore 15.30

                                 KOLONEL VELI ELMAZ KAPO

 

                                          (1917 – 1984)

 

U lind në Radhimë më 20 Shkurt 1917. Qysh I vogël u përball me vështirësitë e jetës. Pasi mbaroi ciklin e ulët të shkollës në fshat e pastaj në Vlorë, pushtimi fashist do ta gjente në shkollën tregëtare nga e cila do të largohej shpejt.

Duke u rritur në një ambjent me kërkesa demokratike, patriotike, etj inkuadrohet në lëvizjen antifashiste që në fillimet e saj. Në dhjetor 1941, u zgjodh anëtar i këshillit të parë antifashist në fshat e më pas komandant njësiti vullnetar. Në mars 1942, merr pjesë në demostratën e Bukës, Vlorë, kurse në pranverën e po këtij viti pranohet anëtar i PK. Në nëntor 1942 është anëtar i celulës së parë komuniste në fshat. Në dhjetor 1942 me guxim merr pjesë në aksionin për djegien e depove të municionit Ramec. Deri në nëntor 1943, kohë të cilën inkuadrohet në Brig. V partizane, mori pjesë në shumë aksione, përpjekie, veprime luftarake kundër pushtuesve si në mal të Tragjasit, Radhimë, Drashovicë, etj.

 

Në rreshtat partizane shpejt dalin në pah vetitë e tij si trim e i guximshëm, energjik e i sakrificës, kurse në kohë të lirë një njeri plot humor, shok e I dashur me të gjithë. Si i tillë, emërohet komandant kompanie, duke vazhduar luftimet deri thellë në tokën Jugosllave në përbërje po të Brig.V, që u kthye në atdhe më 04 Dhjetor 1945.

 

Mbas çlirimit qëndron në radhët e ushtrisë. Në fillim të viteve 50-të mbaron shkëlqyeshëm  studimet në Akademinë Ushtarake “Frunxe” të Moskës. Fillimisht komandant i ishullit të Sazanit e pastaj komandant Regjimanti në Kavajë, punon me pasion për përgatitjen e efektivave të Rep. Usht. Ku sherbeu. Për rezultate të larta, kërkesë llogarie, etj ngjit shpejt shkallët e karierës në MMP me gradën kolonel. Më pas komandant brigate në Tropojë e në vitet 1966-70, përsëri në MMP, kurse në prag të pensionit, në vitet 1970-74, emërohet Komandant i forcave vullnetare të Tiranës.

 

Në këtë periudhë caktohet anëtar i komisionit shtetëror për gjetjen, grumbullimin dhe

kthimin në Atdhe të eshtrave të partizanëve shqiptarë, rënë në Jugosllavi.

 

Për merita të luftës e të punës, është dekoruar disa herë nga Kuvendi

Popullor. U nda nga jeta në Tiranë, më 01 Korrik 1984.

Shenim : Materiali eshte marre nga nje publikim i bere ne  facebok nga nipi i Tij Endri Agim Kapo ,me deshiren per t’u lexuar ky material i shkurter po e publikojme ne faqen www.radhima,eu

EPOPEJA E BISHTIT KOMBETAR. nga Alket Ramo

EPOPEJA E BISHTIT KOMBETAR.

Nga qe jam i lire,
Ne kete kohe te re.
Te shkruaj kam deshire,
Nje.. si.. epope..

Eshte kritikuar,
Epope e ballit.
Se na ishte shkruar.
Per hesap te djallit..

Me bishta e legene,
Jam shume guximtar.
Po shkruaj Epopene,
E bishtit kombetar..

Pranvere e behar,
Kur presim me shprese.
Ky bishti kombetar,
Kerkon te bejme kthese..

Ku kemi per te shkuar,
Me hap te pa matur.
Mbi koke te korruptuar,
Na del bishti i zgjatur..

Nuk e ngjyej “gishtin”
Ku nuk me takon.
Nuk mund’ ta lemoj bishtin,
Qe po bishteron..

Se kjo bishteri
Zoterinj e shoke.
Po merr madheshti
Don te behet koke..

Sepse koka e “madhe”
Nga “hallet” po zien.
Dhe bishti hedh valle,
Kokes po i bie…

Bishti del siç do
Si shkop para rrotes.
Koka e lejon,
Ne kembim te votes..

Shkojme me buze te qeshur
Ne bote Perendimore.
Lakuriq te xhveshur,
Pa shtylle kurrizore..

Shkojme “teveqel”
Shkojme badihava.
Nje kembe ne Bruksel,
Tjetren n’Ankara..

Perralla per Europe,
Tellall-teoria.
Ne nje tjeter grope,
Terheq bishteria..

Bishtat kenges ja thone,
Ja dalin çdo “loje”
Historia jone,
Si vreshti pa roje..

Ndryshojme historine,
Heshtin historianet.
Kemi bishterine,
Qe kerkon sulltanet..

Per t’ndihmuar bishterinte,
Do vine “jeniçere”
Usta- “birinçinjte”
Te zotet ne “defter”

Te ndreqet akuza,
e shkruajtur “gabim”
Nuk ja mban “namuza”
Akuzen- pushtim…!

Nuk ishte Turqia,
Pushtuese mizore.
Ta njohe historia:
– ” Administratore”..

Nuk njeh gjuhe as gjak.
Nuk njeh Shqiptari,
Ky bisht ardhacak..

Erdhen mbas ushtrie,
Kovaç e nallbane
Keto mbetje Turqie
Na u bene historiane..

Ky bishti kombetar,
Me te keqen ere.
Eshte bisht me zarar,
Qe kerkon humnere..

Tetor 2013

HASAN BONJAKU nga A.Ramo

Bejte nga Hasan Bonjaku

Eshtë bejtexhiu (rapsodi) më i madh i fshatit tonë dhe pse mos të themi i gjithë krahinës. Aktiviteti i tij i përket plotësisht shekullit të XIX-të.
Duhet të ketë lindur rreth viteve 1820 dhe të ketë vdekur rreth viteve 1890. Aktiviteti si vjershëtor i madh, gjithmonë me gojë dhe jo me shkrim, është një zgjuarsi e madhe e tij dhe këngët e tij kanë nje realitet të madh si dhe çdo varg i rimuar është i embël, me theks të fortë i goditur e me humor te mprehte
Vargjet e tij rjedhin bukur dhe shprehin thelbin e mendimit.
Kanë jetuar dy persona me të njëjtin emër dhe mbiemër Hasan Bonjaku gjyshi dhe Hasan Bonjaku nipi, por rapsod i madh është gjyshi kurse nipi fare pak.
Si mëhallë Bonjakaj hyjnë në Gjikë Hilë ku futen degët Ramosaço, Pulo, Novruzaj, Bejtoj, Bonjaku, kurse të afërt që dhe bëheshin më shumë ishin me Kojanaj, Roshaj dhe Cekodhimaj (ndoshta nga nënat).
Kanë patur ara dhe baça me ullinj por i shitën në kohë të Zogut
Ismail Ramo Sihati vinte shpesh si moshatar dhe ndoshta edhe si mëhallë në Fier,ku banonin niperit e tyre
Feride Rroko ishte e martuar në fisin e Bonjakajve dhe kishte dy djem e disa vajza të cilët kanë fëmijë dhe vazhdojnë të jetojnë në qytetin e Fierit edhe ne ditet e sotme .

Radhima ka bërë per nje kohe te gjate luftë me Kaninën për kullotat Dremicë, Jonufër e Shashicë.
Nje prej bejteve te tij i është kushtuar edhe kësaj lufte

Një selam* Delo Kamberit
Sa kap çapi* i ylyverit*
Le të dalë derri i derrit
Të shohë kordhat e ledhit

Ato kordhat e Zamënit
Që mprihenë tejë mënit.
Nëpër ta si vetëtima
Vriste, priste Piko Dhima

Pa zhurmë e sokëllima*
Kur u ther djali Myftiut
Krisnë* trimat e çiniut*
Për në kripën e Jalliut*

Nisi lufta me Kaninë
Shumë premë dhe i grimë
Theu poçeja* çininë*
Vrau Kuci Nexhip xhindë.

I vramë dhe bëmë mirë
Haletë që u pështirnë
Merko Matua xerg* gjatë
Bën kulet të allaxhajtë*
Të hedhë Asllani paratë

Asllani një aga në fshat siç duket ka marrë ose i kanë kërkuar para borxh dhe nuk eshte shlyer borxhi.

Tefajt skutina* verdhë
Ku e ndezë e ku e çelë
Tek arat në karkaqellë
U ngordhi qyrkua më derë

Eshte fis i nderuar në Radhimë, por rrobat sipas bejtexhiut i mbajnin të pa lara.

Ç’janë Kuc, Kolunç,
Qeleg, Qezheg
Janë soji që s’bëjnë trek
Nuk gjykojnë dot në breg

Kane qene fise në Radhimë që flinsin pak..

Rrokoj e Gjimaraj tetë
E bëjnë këngën vetë.

Kane qene nder fiset që kane kënduar dhe kercyer kenge e valle labe me mirë në Radhimë.

Karafili në gomar
Me një pallë në samar
Ta pret kokën me hanxhar
Dhe ta rrukullis në bar

Karefili, Hasani dhe Mete Kuçi nga Kuçi qe ndoshta punonte në Radhimë ishin shokë. Mete Kuçi ishte si bejtexhi më i fortë se Hasan Bonjaku.
Karefilin e mundnin bejtexhijtë me llafe dhe me bejte. Një ditë Karefili i pa vetë që gacmuan një femër të bukur. Ajo i sykterrisi dhe u nxori bërrylin.
Një natë të tërë dhe mezi i lidhi dy vargje Çeço Karefili.

Hasan trimi e Mete Kuçi
Deshënë një farë çuçi

Por Hasani me një herë u përgjegj.

Duam ne po ku ta gjëjmë
Veç se në bëfshim tëtëmë.

Çup e Karafil Sihatit
Si beleresh e Beratit
Të zënça shtegun e cfratit
Moj ti çup e Karefilit
Të zënça sisën e gjirit
Të zënça shtegun e ujit
Ta v..ça në vënd të burrit.

O Thanas a të qëlloftë
Ç‘doje ti me grua poshtë
Hipur në mushkat me zile
Nuk i njohje radhimjotë
Që kishin pykë të fortë
T’a bënë b.thën shportë
Mirë dreqin mike zure
Çdreqin pate që u mburre

Thanasi ishte nga Tragjasi. Në pyllin në kufi ai e perdhunoi një nuse nga Radhima që po bënte dru. Ajo nga turpi nuk tregoi kurse Thanasi u mburr në fshat.
Kur erdhi Thanasi me gruan për në Vlorë i zunë pritë radhimjotë dhe me pahir i përdhunuan, burrë dhe grua në Kanul.

Ku behetë teferiçi*
Atje ku ndëhetë piçi
Tejë lisit a u priçi

Kjo kenge është për disa burra te perdale që kanë qënë dhe janë të rrallë në fshatin tonë.

Një në shesh e një në magje
T’a shkofsha nëpër mollaqe

Ishin dy nuse të miqve të tij, njera tërhollte në fund të guzhinës, tjetra po i bënte kafe Çeço Hasanit.
Por Çeços i kaloi nepsi nëpër sy. Dy nuset nuk u treguan burrave por vendosën të hakmerren vete ndaj tij .
Disa ditë më pas e zunë Hasan Bonjakun në pyll dhe e rrahën aq shumë sa ai mezi i hipi mushkës dhe u shtri në shtëpi, u shtri në rroba shumë i sëmurë nga plaget e shkaktuara nga dhuna . Per te mos u turperuar hapi fjalën se u rrezua nga mushka duke shtuar më hoqi zvarre me gjithë litarët e samarit.
Midis te tjereve shkuan edhe të dy kunatat për ta vizituar si i sëmurë.
Si qe puna ? E pyeti kanata e madhe.
Me gremisi (rrezoi) mushka.!- i pergjigjet Hasani
Me dy vargje te goditura i pergjigjet tjetra :

Kur nuk ja dije xanxë
Pse i rrije aqë pranë ?

Hasani i kthen pergjigjien me rime dhe humor :

Të bijat e Tarnanesë
Shkava se kish rënë vesë
I hëngra nja katra pesë
Ca me myq* e ca me presë*

Dhe vijon:
Por Hasanaja nuk do vdesë
Havale për ju do mbesë

Një ditë nga ditët u zu me mikun e tij Mete Kuçi dhe ai ja këndoi këngën Çeço Hasanit.

Rroba kuq si arixhofkë
I pa gunë e i pa xhokë
I pa dali trek në shokë
Si nallban që vë patkonjtë
Si trasta që mbledh xambojtë*
Si shejtan a të qëlloftë
Pse nuk le njeri pa nofkë.

Hasan B8onjaku nuk kundërshtoi dot as me gojë dhe as me këngë por u ul në shesh dhe mbështeti kokën mbi duar dhe filloi të qante. Ku mi gjeti dhe mi numëroi të gjitha. Ndoshta i bërë pishman, se kush shan të tjerët është i sharë për vete.
Domosdo që ka disa herë më shumë për Hasan Bonjakun por unë kaq mbaj mënd nga të thënat e pleqëve ose gjyshërve tanë.

Shënim : Me qënë se bejtet janë mjaft të vjetra dhe të përcjellja gojë në gojë e brez pas brezi ,ka mjaft turqizma ; më poshtë po rendisim kuptimin e tyre Lexuesi të na falë edhe vendosjen e disa vargjeve ku përdoret një fjalor banal ,por për t’i qëndruar besnik origjinalitetit jemi të detyruar t’i shkruajmë :

Selam    (Të fala )Ylyveri ( Ylberi) Çapi (Hapi)
Sokëllima (bërtitje) Xambojtë (kërcinjtë)
Ndëhetë  (shtrihet) Krisnë(Vrapuan)
Jalliut (Emër vëndi) Poçeja (Enë prej balte)
Çini   (Kanë qelqi) Myq,presë (Tehu dhe pjesa e kundërt në sopatë) skutina (Rroba) xerg (Zverk) soja (fisi) trek Nuk ja thotë(prêt) teferiç (Shëtitje)

Material i grumbulluar dhe sistemuar nga A.Ramo ,dhe dixhitalizuar e redaktuar nga H.Rrrokaj

Ne kerkim te imzot Neofit Radhinoit (RADHIMJOTIT)

Ne revisten “HYLLI I DRITËS” nr. 8 të vitit 1939, faqe 438-440, bëhet fjalë për historinë e biblotekave shqiptare në krahinën e Himarës gjatë shek. XVI – XVII, ku ndër të tjerë përmëndet edhe Misionari Katolik-Oriental Im-zot Neofit Radhinoji. Duke u nisur nga hulumtimet e studjuesit të folklorit shqiptar Spiro Dine, i cili në vepren e tij “Valet e Detit” të botuar në vitin 1908 në Sofje, në shumë raste flet edhe për fshatin Radhimë vërtetohet se, Radhima në periudhën e Mesjetes është quajtur Radhina dhe radhimjotët – radhinoj. Nisur nga ky fakt lind e drejta të mendojmë se edhe Im-zot Neofit Radhinoi mund të ketë qënë me origjinë nga Radhima. Duke patur dëshirën e mirë që edhe nje personalitet i katolicizmit oriental sic ka qënë Pater Neofit Radhinoi, (duke u nisur nga mbiemri i tij), të mund të vërtetohet që ka qënë nga Radhima, ftoj gjithë radhimjotët, vecanërisht ata që jetojnë në Itali të hulumtojnë për të gjetur të dhëna më të sakta mbi origjinën dhe aktivitetin e tij.

Më poshtë po ju paraqes pjesë nga ky shkrim:

“BIBLIOTEKAT E BIBLIOTEKARËT

 

HIMARA

            Në kohërat mesjetore Krahina e Himarës përbëhesh prej shumë fshatrash, po thuaj se më tepër se 72 fshatrash e katundesh, dhe sot kanë mbetur vetëm shtatë. Emri Himara është emër i rrjedhur prej Pellazgëvet të moçmë dhe domethënë Kuqërem ose njerëzit e skuqur prej djellit. Qyteti i Himarës ka qenë shumë më i madh nga ç’është sot dhe në kohërat mesjetore ish i përmbledhur dhe jo i hapur siç është sot i themeluar mbi kështjellin e moçmë dhe ka patur 58 Kisha e nja tri a katër Manastire, dhe pas kësaj vinin fshatrat Dhrimi, Vuno e Palasë si edhe Piqerasi. Himara që prej vitit 1500 deri në 1700 ka patur nji Mision Katolik-Oriental ose Unit me qendër në Himarë, Dhrimi, Vuno, Palasë dhe Nivicë. Papa Klemendi (Clemente) i VII në vitin 1594 i levdoi Himariotët për besnikërinë e tyre duke i quajtur me fjalët: “Pro Dei gloria et fidei defensione”.

Në vitin 1627 prej Misionit në fjalë ish hapur nji shkollë, ku mësonin shumë Monah (Vetëmtar) prej Manastirëve të Himarës e gjetkë. Kjo është e para shkollë publike ku mirrnin pjesë edhe shumë laikë dhe që drejtohesh prej Misionarit Katolik-Oriental Im-zot Neofit Radhinojit. Në qendër ose në Monastir ku rrinte Misioni ish edhe nji Bibliotekë ku studionin Vetmitarët, Klerikët dhe laikët. Nga shkolla e Misionit kish dalë edhe sacerdoti prift Papa Dhimitri i cili siç thosh Pater Radhinoji njeh fare mirë gjuhën shqipe dhe me elegancie “possede elegantissimamente la lingua albanese per esser della nation et è cattolico vero”. Pater Radhinoji e ngarkoji dhe e këshilloji që të përkthej në gjuhën shqipe Katekismin prej Italishtes duke e assistuar me ndihmën e tij përkthimin delikat të kësaj vepre.   Titulli i librit në gjuhën italiane ka qenë ky: “Dottrina Criatiana composta per ordine per ordine della fel-me di Papa Clemente VIII ecc.” dhe e cila siç duket u shtyp e u rikthye prej Pietro Budit me titullin e më sipërm “tradotta in Lingua Albanese dal Rev. P. Budi da Pietra Bianca”. Por siç duket vepra e Papa Dhimitrit nuk dolli në dritë, se prej Rome ju përgjigjën “che la dottrina christiana e gia stata tradotta e stampata in lingua albanese”, po pa dyshim se nuk mbesojmë që libri i Budit të përmendet në letrën e Mr. Ingoli 1637 po do të jetë ay i vitit 1636., se libri i Budit është shtypur në vitin 1664 dhe kyja do të jetë ay i Gjon Buzukut ose i Lluk Matrangës. “Katekizmi i sacerdotit Papa Dhimitrit prej Himare i përkthyer Shqip prej gjuhës italiane” do të mbaj datën e vitit 1635 dhe duhet të kërkohet në Vatikan në arkivin e Propagandës Fide në aktet e Misionit të Himarës, ose në Badie të Grottaferrata të Romës a në Kishën Greke të Napolit ose në Kishën e Vogël në Kompanjen e Napolit që ju dhurue Pater Radhinojit për prehje. Gjendja e dorëshkrimit të Papa Dhimitrit do të na hedhi nji dritë të madhe mbi gjuhën e atehërshme të Labërisë dhe do të na tregojë mënyrën e gjuhës së atehërshme të nji pjese së madhe të Shqipërisë. Kjo barrë u bie savantvet të gjuhës qe ta kërkojnë, pasi neve po u japim drejtimin se ku mund të gjendet. Gjithashtu përkthim nëpër kishat e Manastiret e Himarës, Sarandës, Delvinës e Gjirokastrës. Pater Radhinoin në vitin 1655 zevendesohet dhe vete në Nivice.

Ne Himarë dërgohet si Misioner P. Jeremien nipi i Arkipiskopit të Janinës dhe  Episkopit të Vellas (Konicës), që njihte e dinte mire me këndim e shkrim gjuhët turçe e bullgarçe (shqip). Neofiti shkruajti disa libra për popullin “assai utili e necessari a detti populi, poiche senza libri non si puo giovar a nulla, particolarmente nelle cose di Sacramenti, circa quali apresso quei popoli vi sono grandissimi abusi”. Siç duket edhe P. Neofito do të ketë shkruar edhe ky no nji libër shqip mbasi predikonte dhe shkruante për popuj krejt shqiptarë……………. “

Kopjuar duke i qendruar strikt origjinalit

 

Neki Lameborshi Shkurt 2013    

Ofrojme Shtepi Pushimi ne Radhime

Ofrojme shtepi pushimi ne Radhime 40 m larg detit, ne nje ambjent te gjelberuar ne mes te ullinjve shekullore dhe agrumeve.
Aty do te gjeni te gjitha kushtet e nevojshme per te kaluar pushime sa me te rehatshme, komode dhe te kendshme.
Pozicionuar ne fillim te faqes se nje kodre, te gjitha me pamje dhe verande nga deti, japin pershtypjen e nje ballkoni mbi det.
Ambientin relaksues dhe freskine e detit e plotesojne ne menyre te kendshme gjelberimi dhe aroma e luleve, parkimi dhe plazhi privat, nje lokal modest i ndertuar me dru dhe i pozicionuar nen hijen e ullinjve ku mbizoteron gatimi tradicional dhe i shumellojshem me produkte te fresketa deti, por mbi te gjitha pastertia dhe qetesia.
Kudo do te gjeni bukurite natyrore,doren dhe punen e kujdeshme per ruajtjen dhe zhvillimin e tyre, nje sherbim dashamires dhe tradicional dhe mundesine per te kaluar dite te kendshme dhe te qeta.
Dita juaj mund te filloje me kafene, nen freskine e mengjesit dhe cicerimat e zogjve, duke vazhduar me tej me marrjen e rrezeve te diellit ne plazhin privat dhe freskine e ujit te kristalte te detit, me nje drekim nen hijen e ullinjve fare afer buzes se detit dhe shtepive te pushimit, me tej duke pritur nen hijen e cadrave te plazhit perendimin mahnites se diellit mbas Karaburunit.

Per çdo informacione mund te kontaktoni me:

cel: +355 693242921

em@il: julinlameborshi@ymail.com 

Vargje nga Alket Ramo

POEZI KUSHTUAR VЁNDLINDJES
Shkruar nga Alket Ramo

Mё muar malli mё muar
Pёr njё fshat kaq tё bekuar
Pёr ca burra si draguaj
Mjekёr gjatё e njё pashё mustaqe

Me namustёr e cipё nё faqe
Pёr ca nёna zonjё gra
Qё nё dynja vёshtir se ka
Pёr ca hoda e ca havlli,

Pёr shumё burra njё pari
Presin miq edhe krushqi
Stolisur hodat pastёrti
Mbushur muret plot frёngji

Pёr njё zall atje nё breg
Sa herё koka mё ёshtё shёmb
Pёr sello e pёr virua
Pёr Çipe e Mavrenerua,

Pёr njё stan atje nё krua
Qё buroi ujё edhe pёr mua
Pёr Lёmёnjё e pёr Ramec
Pёr Kongjelin plot belec,

Kafshё tё egra,çakej
Dhelpra,lepuj e kunadhe.
Pёr Moçale e pёr Nisi,
Pёr sokaqe dhe havlli

Ç’tё sheh syri njё stoli.
Kallaponёt venё e shkojnё,
Siariqet mё dёrgojnё,
mё gёzojnё e mё lёndojnё

Mё lavdojnё e mё mungojnё
Lot syrit mё pikojnё.
Se ç’u drodha u pёrdrodha
Lart e poshtё ku nuk shkova

Sa u tera sa u lodha
Ku nuk shkova cfar nuk pash,
Si Radhima kurrё s’pash.
Aty leva dhe u rrita

U mёsova e pra u çita
U largova me kokёn pas
Me shpirtin vrer e plot maras
Prandaj o miq dua tu flas

Mёndja truri mё rri pas,
Trupi im cfar nuk has,
Shёmbet vritet dhe pёrdridhet,
Por vallai kollaj nuk zgjidhet,

Por vjen njё ditё e largёt
Ditё,mё pyet mua çfar do me dit ?
Pёr atё o kёtё ditё
Ç’far do ti tё tё vardit?

Mos m’u vardit as dorrovit,
Tok tek ju do vij njё dit,
Kur viti tё bёhet ditё,
Pёr njё jetё e pёr njё dritё
S’jam pishman tё vdes njё ditё

Alket Ramo    Maj 2012

Veprime qe duhen kujtuar dhe nderuar

Veprime qe duhen kujtuar dhe nderuar  

Ne Radhime ka mjaft raste te cilat kane lene gjurme te pa shlyeshme ne kujtesen e njerezve dhe jo vetem ne Radhime ,por edhe me gjere .Per ndonje rast ndoshta edhe eshte shkruar diku,megjithate per mua si fillim do te me dukeshin simbole te humanizmit ,dashamiresise dhe burrerise rastet qe do te vijoj te rendis ne kete shkrim ne vijim :

 Rasti i Pare Kam degjuar nga me te rriturit dhe pleqte e majes se Bregut per shkollimin e Abedin Bilanit. Per te sqaruar me mire gjykoj se eshte e nevojshme te sqaroj se Abedin Bilani ka mbetur pa prinder dhe eshte rritur e mebeshtetur kryesisht tek kusheriri i pare i tij Sefer Bilani Ka kryer studimet e larta ne Itali per mekanike . Gjat periudhes shkollore ne Itali ,per shkak problemesh ekonomike rrezikoi nderprerjen e studimeve dhe kthimin ne Shqiperi . Ne fshat ky lajm u be problem dhe nen kujdesin e fshatit, me sa kam degjuar, nga çdo familje u dha ndihme me ullinj ,vaj ,miser,grure etj dhe u mblodhen aq te ardhura sa ai e perfundoi shkollimin dhe pas perfundimit te shkolles u kthye ne atdhe ku filloi pune ne institutin mbreteror ne vitet 30 Shpejt rreth viteve 1964 – 1965 me eshte dhene rasti te shoh biblioteken e mbetur te tij ,te cilen Sefer Bilani e ka pas ruajtur me fanatizem deri sa vdiq ,nepermjet çfletimeve me kujtohet edhe nje leter me te cilen ai i drejtohej mbretit Zog lidhur me kushtet qe duhej te plotesoheshin ne shkollen ku ai jepte mesim ,mbaj mend se me ka çuditur kembengulja dhe forca me te cilen kerkonte direkt tek mbreti Zog. Per fat te keq shume nga librat dhe dokumentat e tij nuk dihet se ku perfunduan ,perveç disa librave shkollore me shenime te tij te cilat ruhen ende ne nje biblioteke personale te sigurte

 

     Abedin    Bilani

            Po keshtu eshte vepruar edhe per Zenel Hamitin,i cili ka vijuar studimet ne shkollen tregetare te Vlores Nga ullinjte qe i ishin dhuruar xhamise se fshatit ( nje prej te cileve tek shkalla e Razos nga Halil Ramosaço dhe dy te tjere  ,po ne kete zone te dhuruar nga Hysen Cekodhima ).

 

        Zenel    Hamiti

        Rasti i dyte. Gjat periudhes se luftes nacional çlirimtare ,ne nje nga bastisjet e bera nga pushtuesit gjermane ne fshat ,kerkohej te merrej peng i biri i Hasan Pulos (Jahja Pulo ) i cili ishte gjiton me Brahim Ramon ,ne te njejten kohe Jahjai ishte edhe afersisht ne nje moshe me te birin e Brahim Ramos (Qani Ramo )Brahim Ramo nuk lejoi qe te merrej djali i Hasan Pulos ,meqene se Hasani ka vetem ate djale tha ai ,une po i jap gjermaneve tim bir Qaniun sepse une kam edhe te tjere. dhe siç tha ashtu edhe beri ,gjermanet e moren te birin e tij ne vend te Jahjait dhe pas disa oresh e liruan ,kur moren vesh se nuk ishte ai qe duhej.


      Hasan Pulo   Ibrahim Ramo  

Rasti i trete . Ne fshat ka jetuar nje plake qe quhej Nurke Sulejmeni ,me sa di une kishte te bente me Cekodhimaj ,burri i kishte vdekur shpejt( xha Kaso) dhe ishte pa femije ,jetonte vetem ,aty ku sot jane shtepite e Ali Bestroves,shtepite e Cekodhimet dhe ne juge te ish vend ndodhjes se xhamise se fshatit ,ekzaktesisht ku sot eshte porta e Perlat Limajt. Fshati ka dy kroje ,kroin e Bregut dhe kroin e Ferrazet. Te dy keta kroje perdoreshin per furnizimin e fshatit me uje te pijshem dhe bashkfshataret e mernin ate me krahe ose me kuaj .Ne keto kroje pinin uje edhe lopet,kuaj ,dhen e dhi e kafshe te tjera te fshatit ,keshtu qe shpesh edhe duhesh nderhyre , per riparime ose modifikime .Ne nje nga keto nderhyrje Nene Nurka mori persiper te gjitha shpenzimet per riparimin dhe modifikimin e kroit te Bregut .Ustai qe punoi per zbatimin e ketyre modifikimeve ne perfundim te punes ne nje tabele te sajuar me lluster çimentoje ne ballin e korites se kroit te Bregut shkroi .KY KRUA U RINDERTUA NGA NURKE SYLEJMENIA Ky mbishkrim ka qene deri shume kohe me vone ,nuk e di sot ne se ekziston ende apo jo .(Foto (barner)ne hyrje te ketij websiti eshte e kroit te Bregut ,dhe eshte zgjedhur qellimisht ne kujtim dhe respekt  gjestit te saj)

Kroi i Bregut  (Korrik 2010 )

Rasti i katert. Ka ndodhur shume afer ne kohe ,vetem rreth kater vite me pare varrezat e fshatit ishin ne gjendje te mjerueshme ,brenda tyre futeshin dhen,dhi ,lope kuaj ,gomere e çfardo ,megjithese familjaret kryenin shpenzime per mirmbajtjen individuale te varrezave te te afermve te tyre ,shume shpesh u duhej te perserisnin pune dhe te ri shpenzonin ,perveç kesaj ato ishin te mbuluara nga shkurret ,xina,perralle e driza etj.

 

Varrezat Radhime

(Rikonstruktuar Rrethim pastrim nga Arshi Bilani dhe Meze Bestrova (Bilani))

Arshi Bilani me iniciativen e tij perballoi shpenzimet per rrethimin dhe pastrimin e tyre ,si dhe devijimin e rruges jashte teritorit te varrezave .Kostua e pergjitheshme ke ketij ndertimi kapi shifren 22 000 000 leke te vjetera.

Rasti i peste . Me kujtohet para se te beheshim koperative rruget e fshatit kane qene plot gjalleri nga njerezit dhe kafshet shtepiake, dhe si rruge fshati ku leviznin kafshe me shumice ,kishte edhe ndohtje ,megjithate ato mbaheshin paster ,çdo te shtune e ndonje here edhe te enjet gjithe femijet e shkolles por edhe te rritur ,banore te fshatit ,me fshasa gjeshtre pastronin te gjitha rrugicat brenda fshatit,po keshtu edhe riparimet e kalldremeve te ktyre rrugeve me nisiativen e vete banoreve organizohej riparimi dhe mbushja e tyre ne menyre vullnetare.

Raste te tjera ka plot ,por mjaftojne keto per te kujtuar se eshte e nevojshme te evidencojme se ç’kane bere mire te paret dhe ç’duhet te bejme ne per fshatin sot. Sot ,fshati ka mjaft biznesnmene ,apo edhe burime te tjera te ardhurash te cilat vilen nga pasuri te fshatit, si kava e gurit ne Shifko me te cilen po ndertohet Vlora ,Orikumi e me gjere ,vete bregdeti i cili eshte burim te ardhurash per gjithe ata qe kane investuar Mjafton pak deshire dhe organizim dhe kerkese qe te behet diçka edhe per fshatin nga vete fshati . Pleqesia ,ose keshilltaret e fshatit duhet te kene nje vizion me te qarte se ç’duhet bere per te ,si duhen riperterire disa tradita te çmuara si duhen mbeshtetur familjet ne fshat etj etj

Le te shpresojme se edhe ne kete blog do te gjejme mundesi bashkpunimi dhe nxitjeje per te bere gjera te mira per fshatin !

Kenge Dhe Vargje nga Odise Grillo

Vargje dhe Kenge per Radhimen

  

Radhimës, fshatit ku lindën stërgjyshët e De Radës


Kodrat gjelbërore,

Ngritur kësaj ane,

Seç më duken,mu si labe

Janë zënë dorëpërdorë              

                                      Edhe ku t’a dish,

                                      Ndofta heqin ndonjë valle,

                                      Valle labërish

Veshur me fustane.

Po ç’ju panë (3)sytë   vallë

Kodra gjelbërore?

Araniti këndej brodhi

Me të tijtë taborre


                                   Lamtumirë! Turkoshakët

                                  I thanë kësaj bote,

                                 Se provuan mbi kurriz,

                                 Shpatën radhimjote

Po ç’ju panë sytë vallë,

Kodra rreth e qark?                                              

Një pusi,zënë pas gardhit,

Të ngritur një hark…

 

* Odise K. Grillo  “Copa  këngësh” Tiranë    1973

**Sipas Odise Grillos, stërgjyshët e Jeronim De Radës janë shpërngulur nga Radhima për në Itali, kohë të cilën vet shkrimtari  në “Këngët e Milosaos” e vendos rreth viteve 1420

***Nënkupton  rezistencën kundër pushtuesve osmanë

Odise K. Grillo (1932 – 2003)Shkrimtar i njohur shqiptar (nga fshati Vuno i Bregut te detit), qe ka dhene nje kontribut te madh ne letersine shqipe.Studioi per gjuhen dhe letersine shqipe ne Universitetin e Tiranes, ne vitin 1962. Ka botuar  rreth 80 libra per femije ne proze, poezi, studime kritike etj.Krahas vleresimeve te ndryshme ne Shqiperi, vepra e tij eshte mirenjohur nga qendrabiografike e Kembrixhit ne Angli (IBC), ndersa instituti biografik nderkombetar i Amerikes

(ABI) i ka akorduar Odhise Grillos medaljen “2000 Millenium”

 

Me gjak lave *çdo sinor,

Për një copë tokë shterpë

Moj Radhimë e shkretë,

Seç t’u vranë djemtë.

Emrin tënd, moj Radhimë

Mbante dhe poeti …

                                   Syri,im edhe zemra ,po te ti i mbeti!

Ç’i këndoi Milosaos,

Bash lules së djemve

Ky De Rada, nga Radhima,

Nga der’ e Radhenjve

Dhe prej teje zbritën Vlore

Lebërit me gune

E lirinë, larë gjak,

Shqipërisë ja prunë.

*- Autori bën fjalë për konfliktin e gjatë (1850-1922)  Radhimë – Kaninë për pronësinë e një pjesë kullote midis dy fshatrave

Vlorë, (1)

Moj e bardha Vlorë,

Mirse të kan’ ardhë,

Dil e priti nga çdo anë

Miqtë qylafëbardhë.

Flisni, dushqe e lofata,

Plot me flet’, e rrëmba,

Kush u hodh në këto kodra

Me telat me gjemba?

 

Nëpër kodrat me marishte

Na dolën fshatarët, (2)

Moj Radhimë duarbosh

Ktheve taksidarët!

Deshën grurë, por ti s’kishe

Një pëllëmbë tok… se ç’u dhe

Në vend të grurit,

Nga një plumb në kokë!

Moj Radhimë, (3) këtë radhë

Vure yll të kuq,

Nxore pushkët e gjerdanët

Fshehur në sënduq

 (1)   Per  Luftën e Vlorës 1920

(2)   Një herë gjatë periudhës së mbretit Zogu I radhimjotët u rebeluan, nuk pranuan të paguanin taksat në natyrë

(3)   Nënkupton përfshirjen e fshatit në Luftën Antifashist

Nga një pushkë e një sopatë,

Kishe në çdo prak,

Këto kodrat e Radhimës

U lanë me gjak.

Dhe prej teje (1)zbritën Vlorë,

Qindra partizanë

E lirinë larë gjak,

Shqipërisë ja dhanë.

Vlora labe, me qylaf

E me tallagane,

Dil e priti nga çdo anë

Çetat partizane.

Ç’m’i shërove (2)gjithë plagët

Që të lanë plumbat;

Përmbi kokë,o moj Radhimë,

Të sillen pëllumbat …

I bashkove gjithë ç’pate:

Mallin (1) edhe ëndrrat,

Ndaj të gjithëve tani

U këndojnë zemrat…

1-     Në prag të çlirimit të Vlorës forcat e Brigatës së XII Partizane, në pritje për t’u futur në Vlorë pas tërheqies së Gjermanëve deri më 15 tetor 1944, ndodheshin të dislokuara në kodrat nga maja e Nikgjomitrit deri në majë të Nisisë, Radhimë.

2-     Nënkupton periudhën e Socializmit

3-     Bëhet fjalë për formimin e Koop.Bujqësore më 1956

1956 – Radhimjotët në mbledhje për formimin e cooperatives 

O ju, kodrat e Radhimës, (1)

Mbushur mar’ e dushk,

Katërmijë vullnetarë

U kanë ardhur krushq.

 

Shkallë-shkallë se ç’ti bënë,

Te  rejat, të rinjtë,

M’i gëzofsh  përgjithmonë

Vreshtat dhe ullinjtë

1 – Në vitet 1967-1976 në Radhimë me aksion kombëtar u sistemuan e taracuan gjithë kodrat në të cilat u kultivuan agrume dhe ullinj

 

 Mavrenerua – 1976

Ç’të stolisën anembanë

Sivjet vullnetarët,

Ti me mall do t’i kujtosh

Universitarët…

Dhe e luftës,dhe e punës,

Hiq, Radhimë, valle!

Do të ngjash buzës së detit

Si shkallë gjigande.

Se ç’u bënë krejt taraca

Kodrat kësaj ane

Dhe më duken mu si labe

Veshur me fustane.

                                            ODHISE  K.  GRILLO,  1973

 

Shprehje që mbahen mënd në Radhimë !

RADHIMES

Pesë maja si qivure

Fshat i mbledhur në gëthetër

Nxijnë ledhe zbardhin mure

Çdo gjë flet se është e vjetër.

                       A.Ramo 

Shprehje te spikatura nga bashk-fshatare ne kohe te ndryshme , ,mbledhur  dhe sistemuar nga A.Ramo dhe admin

Velo Seferi  (Bego)

Xha Velua ,e therrisnin kur punonte ne koperative ,zakonisht caktohej roje ne magazinat e duhanit tek hangaret e Grabos ,dhe i duhej te qendronte aty thuajse gjithe veren dhe disa muaj te vjeshtes, deri sa te largohesh i gjithe duhani i magazinuar .Shume rralle vinte ne fshat sepse nuk kishte zevendesues ,edhe djalin Cerçizin ,atehere e kishte te mitur ,keshtu qe detyrohej te rrinte gjate pa levizur nga Grabua.

Ne mengjez vinin ne pune per kryerje sherbimesh  ne duhanin e magazinuar  punetore te brigades dhe si zakonisht pershendeteshin me xha Velon

Miremengjes ,si u dive etj …

Dikush nje dite perveç pershendetjes se zakonshme shton.. Mbase u  merzite Xha Velo – i thote

      Xha  Velua e pati pergjigjien  gati : E po edhe sinema ( kinema) te më kish vënë brigaderi këtu ne muret e hangarit me natë e me ditë do të isha mërzitur ,jo më që këtu vetëm të ha të gjallë vetmia.

Velo Bego 

Kur nuk ishte roje, Xha Velua punonte edhe në brigadë në punë të ndryshme bujqësie .Por ,duke qënë se ishte mësuar me punë të tjera ,kur punonte në arë e kishte më të veshtirë se të tjerët punën e krahut ,dhe me vështiresi e arrinte realizimin e normës ditore që në atë kohe ishte 100 pikë .

Brigaderi ( Murat Rroko) ,ne fund te dites se punes me kompas bente matjet per te percaktuar realizimin e normes, ne nje nga ditet qe Xha Velua punonte ne are ,pasi mati sasine e punes se kryer dhe pasi beri  llogaritjet i tha Xha Velos :

Velo ! 99 pike ke marre nuk e ke arritur dot njeqindshen ..

Xha Velua ne vend i thote : “ E po beni njeqind ti se pike koperative jane ,nuk jane sterlina inglizi ”

Kuptohet se thenia e mesiperme vlente shume me teper se nje pike koperative…  prandaj ka mbetur ne kujtese deri edhe ne ditet e sotme  ..

 

Arshi Ramosaço

Ne Radhime jane dy Arshi. I pari Arshi Bilani, nje njeri shume i mire dhe agronom i larte. Ka mbaruar studimet ne Poloni dhe ka punuar gjithmone agronom dhe krye agronom me peshe teknike. Adashi i tij eshte Arshi Ramosaço 10 vjet me i vogel dhe ka punuar ing. pyjesh dhe kur e pyesin njerzit

Ju  jeni Arshi Bilani ?   ai u pergjigjet

Une jam   E qirasin me raki dhe ai pi nga nami i Arshiut te madh.

Arshi Bilani ka bere nje krye veper njerezore, ai pagoi nga xhepi shume para dhe rregulloi varrezat e fshatit. Krahina ka bindjen se keto pune i ka bere ai Arshiu i gjate qe eshte 10 vjet me i vogel se Arshi Bilani.  Nuk eshte keq te kesh dy lavdi, dy name, si ai qengji i bute qe pi dy nena. Por ne kemi me shume lavdi se jemi miq, shoke, kolege dhe jemi dashur shume me njeri tjetrin. Mua me flasin Arshi Bilani dhe sjam keq nga ky emer i nderuar.

Dhente e dhite e Zeres

Dhe nami Hasan qeres

 

Razip Ruko    Një botë e re i pret njerzit e vjetër dhe njerëzinë por kjo s’është e vërtetë sepse bota e re me zëmër të madhe dhe plot virtyte eshtë pjesë e përqafimit rinor, eshtë pjesë e hapit vigan dhe krahut fluturues të ëndërrave të mëdha. Një rini që nuk i bën dot këto gjëra ka mbetur në mëndjen e mykur dhe në vrimën e miut. Marrëdhënjet njerëzore shoku me shok, të mësuarit racional dhe puthjet e ngrohta mashkull me femër po nuk i bëre në të ri do të mbeten ballgëm si rehemi në kazanin prej bakërri. Njerzit që do vinë nuk do të marrin zjarr nga zjarri, jetë nga jeta por hi nga e kaluara për të larë qylafin e handruar. Ata njerëz të plakur do të përulen duke qarë – erdhëm bosh, punuam shumë dhe ikëm bosh  ose do të rrëfehen tek guri me vërë një nga një e që të tërë na mbyti puna, serjoziteti dhe prapambetja.

 

Brahim  Sihati  (Ramo)          Burri që është burrë, kur i ndodh keq po nuk hëngri një trastë pleh do të hajë më vonë një thes me bajga.Tërheqja dhe lëshesa janë të domosdoshme dhe përbëjnë burrërinë.

 

Arshi Ramosaço         Radhima sot ka një kufi verior Jonufër-Shashicë tek nje varr i para bërë i Mehmet Halilit dhe një kufi Jugor tek një varr i para bërë i Miftar Musait. Ajo tabella Orikum duhet 100 m. tej  kisha në veri Jonufër. Vendim gjyqi 1933 dhe miratuar mbreti Ahmet Zogu.

Razip Ruko    Realiteti  i një njeriut është të thotë dhe  të shkruaj ato që pa dhe ato që ndien.Të mendosh se çdo ndodhë, i përket gënjeshtës politike dhe shakasë sepse të vërtetën se çdo ndodhë e di zoti në qiell. Edhe i sëmuri e njeh më mirë temperatyrën  e trupit të tij se sa termometri me zhivë të hidhur.

 

Adem Bilani    Çdo fshat ka pasuritë e tij, kurse Radhima si pasuri kryesore ka punën. Kishim të pasur me mall por rronin keq. Kishim dembelë dhe vuanin kot së koti nga uria., kurse kush punoi jetoi mirë, bëri dhe pasuri dhe në fund të fundit rriti një brez të ri me fëmijë të shkolluar dhe të edukuar dhe krushqitë ai që punonte i bënte ku ti donte qejfi.

 

Hodo Aliu       Vakia është e rëndë. Po kur u martua Hasani oda u shtrua me qylymë dhe sixhade. Kur bëre djalë u shtrua oda prapë. Kur e martove djalin oda u shtrua dhe njerezit kënduan dhe hoqën valle. Djali tu vra por ka lënë dy fëmijë të vegjël, ka lënë erë nga era për ti mbajtur në prehër. Janë mbledhur gjithë këta njerës dhe oda çep me çep e shtruar me sixhade. Mos jam unë më keq që nuk bëra fëmijë dhe rrobat i hëngri mola në musëndër si të thuash nga hiçi në hiç. 

( Shprehur nga Hodo Aliu ,me rastin e ngushellimit te Hasan Selmanit per vdekjen aksidentale te te  birit Luanit )

 

Arshi Bilani    Në Dukat burrat janë kockë dhe erë delje, gratë janë nder, shëndet dhe era trëndelinë. Valltua dhe Sazani janë të Dukatit. Në do ta shikosh vëndin del në Barçalla. Në do ti gjeshë thellësinë futu në Petrunë dhe në do ti matësh gjatësinë ikë me kaike në Sazan. Por në do të gjesh mëndjen burrërore dhe mikpritjen shtrohu në bisedë dhe në sofër me ata. Çështë e madhe dhe mëndje madhe si fshat i madh e nënështron  sedra dhe aresyeja burrërore e shumë njerzeve të mirë.

Petref Lameborshi    Ta dijë kau se ushqen dembelin dhe hileqarin e thyen parmëndën dhe shtrihet në mes të ugarit për të ngordhur. Një jetë njeriu kaluam një kohë bosh dhe na vjen turp për si ndodhi këjo punë. Kushdo që thotë që unë e dija, unë e ndoqa thellon mendimin dhe ngatërresën 

 

Ibrahim Sihati (Ramo)  Ne kohen qe u prishem me Bashkimin Sovjetik dhe u lidhen mardhenie te mira me Kinen  ,per te sqaruar popullin Partia e Punes se atyre viteve dergoi ne çdo qender te banuar nga nje te deleguar qe mund te ishte nga Komiteti i partise se Rrethit ,Deputet etj

Keshtu erdhi edhe ne Radhime deputeti i zones se asaj kohe  (Ndoshta A Çela )  i cili nder te tjera tha afersisht se Kina eshte mik i fuqishem dhe i madh ,ka popullsi te madhe dhe do na ndihmoje ,Ajo ka aq popull sa nje vakt te rrije pa ngrene ne ketu hame gjithe vitin ne bollek.

Pasi foli deputeti ,u kerkua nga pjesmarresit te degjoheshin pyetje rreth temes per te cilen u diskutua  Nder  te tjere u ngrit dhe Xha Brahimi dhe pyeti :

More sh i deleguar, kam degjuar se kinezet hane çdo gje ,edhe bullar me duket ,si na thua eshte e vertete kjo ?

E po popullsi e madhe xha Brahim – u pergjigj i deleguari ,dhe la te kuptoje se edhe kjo eshte e mundur .

A ha ,tha xha Brahimi ,larg e tutje ,ne qellofte vakti qe do na lene ne per ndihme qe ta kene patur me bullar ,ne gjithe vitin bullar do hame  ?


Miresevini

Radhima ndodhet ne Jug te qytetit te Vlores ,tashme gati e bashkuar me periferine e qytetit .Ne kufirin e hershem te Radhimes ,ne vendin e quajtur Ura e Vrizit , sot ndahen  kufijte administrative midis bashkise se Vlores dhe bashkise Orikum. Radhima perfshihet nen administrimin e bashkise Orikum dhe ndodhet brenda paraleleve dhe meridianeve te me poshtme:

N 40 ° 24’ 36 “   dhe E 19° 32’ 36”

N 40 19 ‘ 48”   dhe E 19 ° 27 ‘ 36 “

Siperfaqja qe perfshin kufijte tradicionale te fshatit eshte afersisht 2000 hektare, ai eshte i vendosur ne nje kuote 150 deri 180 m mbi nivelin e detit , distanca maksimale veri Juge eshte rreth 7.5 km ndersa lindje perendim ( deri tek buza e detit )eshte 4.5 km, distanca ne vije ajrore nga qendra e fshatit deri ne buzen e detit eshte rreth 1100 m Radhima ka nje bregdet qe perfshihet nga Ura e Vrizit deri tek derdhja e lumit te Izvorit dhe kap  nje gjatesi prej rreth 7450 ml ,ndersa perimetri i kufirit tokesor eshte rreth 15 700 ml. Kufiri verior tokesor fillon tek Ura e Vrizit dhe ndjek ne lindje aksin e perroit te Vrizit ( versioni aktual ) por shih shenimin me siper *!, duke lene ne veri teritorin e bashkise Vlore deri ne lindje e veri lindje ,pasi kalon Bregun e Lemenjeve ,del ne Rrethin e Xhelit  ,zbret ne perroin e Kroit me ne veri te vendin ku ai bashkohet me perroin e Pallarames ,pastaj vijon ne aksin e ketij te fundit duke lene teritore te Kanines ne veri ne Majen e Shturos duke vijuar ne kufirin e siperm verior te faqes se perroit te Pallarames(zona e Shashices), deri ne ngjitje ne krye te perroit te Pallarames vijon ne drejtim te majes se malit duke lene ne veri çesmen e Zonjes .(shih shenimin e ne vijim) Shenim: ( Radhima  ka një kufi verior Jonufër-Shashicë tek nje varr i para bërë i Mehmet Halilit dhe një kufi Jugor tek një varr i para bërë i Miftar Musait. me tej  kisha në veri Jonufër. (sipas Vendim gjyqi te vitit 1933 dhe miratuar mbreti Ahmet Zogu ” Konflikti me Kaninen i zgjidhur gjyqesisht” ) Lagja Maja e Bregut

 Lagja e Majes se Bregut

Pasi ngjitet ne kulmin e malit te Radhimes (Lungara) vijon ne drejtim te Jugut dhe Juglindjes duke lene ne lindje teritoret e fshatrave te Mazharit dhe te Lapardhase deri ne kufirin me maline Tragjasit perbri sheshit te Llustres ne krahun lindor te ketij sheshi ,zbret duke perfshire ish trojet e vatherave te Ramosaçuet ne krye te Bulgerit deri ne drejtim te vend ndodhjes se varrit te Zanko Manes , ngitet perseri ne kodrat e Lugut te Gegeve duke lene ne jug konaket e Stepet dhe Hoxhet deri ne Qafen e Sheges e ne vijim ne kodrat e Petrit Radhimes ( shitur Yzeir dhe Ismail Llakatundit deri tek konaket e Xhezo Iliazit duke u hedhur edhe ne perendim te derdhjes se lumit te Izvorit. (ky percaktim i kufirit eshte vetem orientues dhe nuk mund te merret per reference juridike) Ne Radhime mbizoteron nje klime tipike mesdhetare me dimer te bute dhe vere te fresket e me plot diell. Brenda ketij teritori ka pas qene i zhvilluar gjith aktiviteti i fshatit ,  kjo zone eshte quajtur pjese e Laberise nen administrimin e Vilajetit te Kanines dhe te ish Sanxhakut te Vlores. Te dhenat qe arrijne deri edhe ne ditet tona, disa emertime vendesh jo te pakta ne numer, (Gjiknikaj ,Gjonhila, Nik Gjon Bitri ,Shenkoll,Baçat e Gjinet etj ,si dhe gjetje arkeologjike ne varret e zbuluar ne Majen e Bregut dhe tek shtepite e Beqir Mjaltit e Brahim Begotare, si edhe disa gjetje ne Mavrenerua dhe Virua tregojne se Radhima ka qene nje vend-banim i hershem qe datohet minimalisht prej shekujve te III dhe II para eres sone. Zbulimi i pare arkeologjik datohet qysh gjat luftes se pare boterore ne punimet qe kryheshin per ndertimin e nje moli ne zonen e mavreneroit ,mbeturina te nderitmit te mevonshem kane ekzistuar deri ne ditet tona ,keshtu shpesh me daljen e perroit te Kroit ne faqen e krahut verior, rryma e ujit zbulonte hera heres qeramika me dimensione te medha si dhe çfaqeshin konfigurime te nje muri te mbuluar nga prurjet e dheut qe ishte i ndertuar prej ketyre qeramikave. Per here te pare ne nje harte emri Radhime gjendet i hedhur ne vitin 1118. Te dhena me te detajuara mund te gjenden ne librin “Bota Radhimjote” shkruar nga Neki Lameborshi ,ne muzeunarkeologjik te qytetit te Vlores apo dhe ate kombetar ne Tirane ku jane dorezuar objektet e zbuluara. Gropasit

Gropasit

Sipas historianeve , si edhe ne gjithe jugun e Shqiperise pas vdekjes se Skenderbeut, Radhima ka sherbyer si vend ngulim per shqipetaret qe kane emigruar ne jugun e Italise , per nje pjese te tyre, u kthye ne vend banim.shume emertime  vendesh fisesh rrugesh etj ruhen edhe sot dhe perbejne nje deshmi te ketij fakti. emertime si Sokaku i Gjikniket ,Baçat e Gjinet, Maja e Nikgjonmitrit etj vijojne te perdoren edhe ne ditet tona. Deri para pushtimit osman Radhima ka qene e banuar kryesisht nga katolike dhe te krishtere Po t’i referohesh listes emerore te kryefamiljareve , verehen kryesisht emra katolike dhe te krishtere(“Historiku i fshatit Radhime” 1973 Zenell Hamiti dhe “Bota Radhimjote” Neki Lameborshi 2007). Gjat levizjes per pavaresi si dhe per çlirimin e vendit gjat luftes se dyte boterore Radhima ka dhene kontributin e vet nepermjet bijve dhe bijave te saj.

Ne vitin 1956 u formua koperativa bujqesore dhe pas disa vitesh u be bashkimi me Tragjasin e me vone edhe me Dukatin ne koperativen e bashkuar. Duke filluar nga vitet 1968 deri 1970 u realizua ç’pyllezimi dhe teracimi i kodrave nga Jonufra deri ne Nisi dhe ne vitet 1973 deri 1974 Radhima kaloi gradualisht me ndermarrjen bujqesore”Rinia” Gjat kesaj periudhe dhe deri ne ditet e sotme ,ne Radhime filluan te vijne ne mase familjete reja, sidomos te grykes se Mesaplikut te cilat filluan te punonin ne N.B.”Rinia” dhe te ndertonin jeten ne kushte te reja ne fshat. Deri ne vitet 1975 Radhima ka qene e banuar me rreth 80 familje pas kesaj kohe u rrit numuri i familjeve dhe filloi zgjerimi i kontureve te banimit ne jug te fshatit dhe paksa ne lindje e veri lindje ne teritore te kufizuara per shkak te terrenit….. Te tjera informacione te detajuara do te gjeni ne librat dhe artikujt qe do ngarkojme  ne faqet e sitit.

MIRESEVINI tek www radhima.eu